Cụ Vũ Bá Quý (1912-1995) sinh ra trong một gia đình khá giả tại thôn Đào Du, xã Phùng Chí Kiên, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên là sáng tổ của môn phái Vũ Gia Thân Pháp. Từ nhỏ, cụ Vũ Bá Quý đã là người ham mê võ thuật. Sớm ra Hà Nội từ những năm đầu thế kỷ XX, Cụ đã theo học và được chân truyền những tuyệt kỹ võ dân tộc từ cụ Lãnh binh Giang, một trong những bộ tướng giỏi của Tổng đốc Hoàng Diệu triều nhà Nguyễn là bạn chí thiết của thân phụ cụ. Sau đó Cụ đã thụ giáo qua rất nhiều môn phái, từ võ Tàu đến quyền Anh, lặn lội sang Cao Miên học gồng hay kể cả những môn võ của đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc. Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong con đường võ học của cụ là vào những thập kỷ đầu thế kỷ XX, tại biên giới phía Bắc, Cụ đã có duyên gặp Tôn sư Tế Công, một trong những cao thủ của môn phái Vịnh xuân Trung Hoa, khi Tôn sư lánh nạn sang Việt Nam và trở thành người học trò Việt Nam đầu tiên của Tôn sư.
Cố võ sư Vũ Bá Quý (1912-1995)
Dưới sự chỉ bảo của Tôn sư, những kiến thức, kỹ năng võ thuật được tiếp thu từ trước của Cụ đã phát huy hiệu quả nhanh chóng. Trên cơ sở những nguyên tắc luyện võ đã được giác ngộ, Cụ tiếp tục nghiên cứu và tiếp thu tinh hoa của một số võ phái Nhật Bản và quyền Anh, rồi tự tu tập, cải tiến thành một lối đánh riêng đầy uy lực. Với những kỹ thuật nền tảng của môn phái Vũ Gia Thân Pháp sau này, Cụ đã thượng đài thành công, chiến thắng võ sĩ Hồ Cưu trong trận chung kết và nhiều năm liền giữ đai vô địch võ đài Quy Nhơn (vô địch Đông Dương). Danh vô địch vẫn không làm mai một tâm huyết tìm tòi, học hỏi cải tiến nâng cao võ thuật của Cụ. Năm 1938, trong một lần vào Sài Gòn giao lưu, Cụ đã gặp một võ sư mà giới giang hồ gọi là Năm Sài Gòn. Khi giao đấu, vị võ sư này không thể so đòn được với Cụ, nhưng ngược lại, Cụ cũng không thể truy đuổi để ra đòn quyết định được, vì thân pháp của võ sư này rất nhanh nhẹn và tinh tế. Sau trận đấu, mặc dù là người chiến thắng (thắng điểm), nhưng bước qua hào quang của danh vô địch của người chiến thắng, Cụ vẫn một mình đội lễ đến nhà người thua trận để xin chỉ giáo.
Từ đó, với kỹ thuật thân pháp tiếp thu được, kết hợp cùng với toàn bộ sở học vốn có, cụ Vũ Bá Quý đã đúc rút nên kỹ thuật căn bản của môn Vũ Gia Thân Pháp, thể hiện bằng một lối đánh riêng cực kỳ sáng tạo. Trải qua những năm tháng vất vả trong hai cuộc kháng chiến, do bận công tác nên Cụ không có điều kiện mở mang môn phái mà chỉ nhận dạy một số học trò tâm huyết (võ sư Đạt, võ sư Nguyên, võ sư Mỹ, võ sư Diệu...). Vào năm 1982, theo đề nghị của học trò lớn của Cụ là võ sư Nguyễn Tiến Mỹ, Cụ đã đồng ý chính thức thành lập môn phái do mình sáng tạo với cái tên Vũ Gia Thân Pháp (còn gọi là Vũ gia môn) và ngày 1-6 hàng năm được lấy là ngày kỷ niệm thành lập môn phái. Cái tên này là do bạn hữu và các đệ tử của Cụ suy tôn, còn Cụ thì chỉ nói giản dị: “Môn võ của tôi là võ tự vệ, võ chiến đấu, võ hiện đại.” Học trò và những người yêu Vũ Gia Thân Pháp còn lưu giữ mãi một kỷ niệm thật mà gần như huyền thoại về Cụ: Vào năm 1993, giới võ thuật Tiệp Khắc, một trong những trung tâm Karatedo của Châu Âu, mời Cụ sang thăm. Khi đó Cụ đã gần 82 tuổi, cân nặng chỉ còn 47kg, lưng còng, sức khoẻ đã giảm sút nhiều. Bất ngờ có 3 võ sư Tiệp đề nghị được giao đấu, trao đổi võ thuật. Cụ vẫn vui vẻ chấp nhận và bằng thân pháp điêu luyện, tinh tế, Cụ đã đánh bại cả 3 võ sư cao lớn có trọng lượng gần gấp đôi . Tên tuổi của Cụ vang danh trên báo chí Tiệp Khắc lúc bấy giờ. Cụ Vũ Bá Quý, sáng tổ môn phái Vũ Gia Thân Pháp, một huyền thoại võ thuật đã vĩnh viễn ra đi năm 1995, để lại cho giới võ thuật Việt Nam biết bao tiếc nuối.
Chưởng môn hiện nay của Vũ Gia Thân Pháp là võ sư Nguyễn Tiến Mỹ, người học trò tận tuỵ của cụ Vũ Bá Quý. Với niềm say mê võ học, ông đã dành tâm sức cả đời mình để phát triển, sáng tạo, nâng cao kỹ thuật của Vũ Gia Thân Pháp lên một tầm cao mới. Võ đường chính đặt tại số nhà 74 Phó Đức Chính, quận Ba Đình, Hà Nội, nơi có bàn thờ và di ảnh cùng một số kỷ vật của cụ Vũ Bá Quý. Ngoài ra môn phái Vũ Gia Thân Pháp còn một hệ thống võ đường chi nhánh như: võ đường Voi Phục (đến Voi Phục, Thủ Lệ), Khương Đình (đình Gừng, Khương Hạ), Tình Trà (trường mầm non tuổi thơ, Ngọc Khánh), Quán Thánh (trường tiểu học Nguyễn Tri Phương - 190 Quán Thánh); các cơ sở đào tạo tại Vạn Phúc, Thanh Trì, ĐH Thủy Lợi, ĐH Kiến Trúc, Hào Nam, Lệ Mật, Âu Cơ, Huỳnh Thúc Kháng (Hà Nội); các cơ sở đào tạo tại Hưng Yên, Hải Dương, Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh; một số quốc gia như CH Sec, CHLB Đức, Canada… với số lượng liên tục trên dưới 500 môn sinh. Môn phái Vũ Gia Thân Pháp hàng năm đều tổ chức nhiều hoạt động truyền thống, giao lưu nhằm bảo tồn những giá trị lịch sử và tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong môn phái như: Kỷ niệm ngày thành lập 1/6, giỗ cụ Vũ Bá Quý, gặp mặt đầu năm, tổng kết cuối năm, báo cáo quý, tháng để thông qua các vấn đề chủ trương, liên hoan trong nội bộ và giao lưu với các môn phái , võ phái, võ đường khác.
Ban lãnh đạo đương nhiệm của môn phái Vũ Gia Thân Pháp
Lực lượng chủ yếu của Vũ Gia Thân Pháp phần lớn là đội ngũ trí thức gồm đủ kỹ sư, bác sĩ, kiến trúc sư, cử nhân các ngành… nhiều người trong số đó đã đạt học vị, học vị cao như GS, TS, thạc sĩ và nắm giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt tại các cơ quan, tổ chức doanh nghiệp ở Trung ương và địa phương. Bên cạnh đó là một lực lượng hùng hậu những người say mê võ học đã dành tâm huyết rất nhiều năm cho việc nghiên cứu, rèn luyện và quảng bá. Có thể nói, với sự đoàn kết nhất trí trên dưới một lòng của Vũ Gia Thân Pháp với lực lượng mạnh cả về chất lẫn lượng cũng như việc dựa trên hệ thống tổ chức bài bản, khoa học, tiên tiến, Môn phái sẽ ngày càng phát triển hơn, giúp việc rèn luyện thể chất và tinh thần cho cộng đồng và góp phần phát dương quang đại cho nền võ học nước nhà.
(Tiêu-diêu)
